06 okt 2015

1 jaar Geens op justitie: het rapport

Verschillende media maken een evaluatie van één jaar Michel I. Het is interessant om terug te blikken en te zien hoe de minister met bevoegdheid Justitie het heeft gedaan.  Analyse

De besparingsdrift van deze regering is voor het eerst ook lineair doorgetrokken naar het departement justitie. De laatste jaren waren al veel vervangingen van magistraten en griffiepersoneel niet of heel laattijdig gebeurd, maar door de nieuwe besparingen werd de werkdruk in vele rechtbanken onhoudbaar. De gerechtelijke achterstand is daardoor opnieuw fors aan het groeien. Tezelfdertijd is de toegang tot justitie steeds maar moeilijker geworden. De regering wil de toegang tot pro-deo advocaten bemoeilijken door bv een remgeld in te voeren en het afgelopen jaar werden de griffierechten al fors verhoogd. Deze verhoging komt er na eerdere maatregelen zoals de invoering van de BTW op erelonen van advocaten en hogere rechtsplegingvergoedingen. Voor wie geen recht heeft op een pro deo advocaat en geen beroep kan doen op een rechtsbijstandsverzekeraar, wordt de toegang tot de rechtbank echt wel een grote drempel. En dat geldt vooral voor de zogenaamde 'middenklasse'. Justitie mag geen luxeproduct worden.

Bedenking

De minister komt zeker heel beslagen op het ijs. Hij kent de juridische wereld goed en is een uitmuntend jurist. Een wereld van verschil met zijn voorgangster. Debatten in het parlement kunnen nu op niveau worden gevoerd en dat levert soms resultaat op. Zo is het oorspronkelijke 12-puntenplan voor de strijd tegen het terrorisme nog bijgesteld op basis van de eerste bespreking in het parlement en de opmerkingen van de oppositie: het afnemen van de Belgische nationaliteit voor wie in België is geboren, was juridisch onmogelijk; de piste van de hervorming van de huurlingenwet om Syriëstrijders tegen te houden werd verlaten, evenals de piste om de regering toe te laten om adviezen van de OCAD over de terreurdreiging bij te sturen en een hoger niveau in te stellen. Hier heeft het parlement zijn rol gespeeld en hebben de ministers geluisterd en bijgestuurd. De eerste hervormingen van justitie via de Potpourri I?wet worden voorgesteld als het efficiënter maken van de werking van justitie maar zijn enkel bedoeld om de zware besparingen te vertalen naar het terrein: meer vonnissen met minder rechters, minder kamers van drie rechter, minder adviezen van het Openbaar ministerie en minder beroepsmogelijkheden. Quick wins op korte termijn, maar op langere termijn zal dit contraproductief zijn door meer disparate rechtspraak, meer hogere beroepen, vermindering van de kwaliteit,?

Uitdaging

Bij zij aantreden gaf de minister blijk van grote luisterbereidheid en nodigde de magistraten ook uit om concrete ideeën aan te leveren om justitie sneller en beter te laten werken en slimme besparingen te realiseren. Maar helaas zien we de laatste weken, bv bij de behandeling van de eerste zogenaamde Potpourri-wet, dat geen letter kon worden gewijzigd aan de teksten. Vele suggesties voor verbeteringen botsten op een muur. Na lang aandringen zijn dan toch nog wat komma's gewijzigd. Het wetsontwerp leek op een geklasseerd monument nog voor het was gestemd. Dit leidt tot grote ontevredenheid en frustratie bij vele actoren van justitie die veel tijd en energie hebben gestoken in de analyse van de teksten en de hoorzittingen in het parlement. Dat de meerderheid uiteindelijk beslist over de grote hervormingen is evident. Maar constructieve voorstellen om teksten te verbeteren, afblokken is niet slim. Dat dreigt de goodwill die er oorspronkelijk was op het terrein om samen met de minister hervormingen door te voeren, snel doen smelten.

 

Reacties

Please check your e-mail for a link to activate your account.