11 sep 2012

Antwerpse diamantoorlog escaleert. Snel duidelijkheid nodig over de rol van de procureur-generaal Liégeois

Een jaar geleden haalde de Antwerpse Procureur-Generaal Liégeois in zijn openingsrede van het gerechtelijke jaar snoeihard uit naar sociale fraude. Hij stelde zelfs dat het de democratische rechtsstaat zou ondermijnen. Ondertussen heeft hij er het afgelopen jaar eigenhandig voor gezorgd dat de strijd tegen de grootschalige fiscale fraude in Antwerpen een zware slag werd toegebracht. Substituut Van Calster, gespecialiseerd in fraudezaken, kreeg een huiszoeking te verwerken, op vraag van Liégeois. Hij werd nadien van de diamantdossiers gehaald. Gespecialiseerde fiscale ambtenaren die waren gedetacheerd naar het parket van Antwerpen om het parket bij te staan in de strijd tegen de zware fiscale fraude, werden bedankt voor geleverde diensten. Reden: kritiek op de fameuze afkoopwet, of de weigering om de afkoopwet toe te passen aan soldentarieven, discussie met het Parket-generaal over de toepassing ervan, vermeende procedurefouten... Straks krijgen we weer een openingrede. Benieuwd welke boodschap we nu zullen krijgen. Zal PG Liégeois even hard uithalen naar de grootschalige fiscale fraude ? Ondermijnt grootschalige fiscale fraude dan de democratische rechtsstaat niet ?

Of wat te denken van het bezoek van een groep rechters aan een Indische tempel waar ze op kosten van de diamantsector mochten eten ? Is dat geen gevaar voor de democratische rechtsstaat ?

Of wat te denken van een Procureur-Generaal die samen zit met de advocaten van de diamantsector om, samen, een wetsvoorstel te schrijven om strafvervolging af te kopen. De huidige afkoopwet is daar geschreven. Is dat geen gevaar voor onze democratische rechtsstaat ?

De kans lijkt me dus klein dat we volgende week een striemende aanklacht zullen horen tegen de fiscale fraude uit de mond van de Antwerpse Procureur-Generaal. Hij fulmineert wel tegen alle vormen van sociale fraude, maar werkte zelf mee, samen met advocaten van de diamantairs, aan een wet om miljoenenfraude goedkoop te kunnen afkopen. Toch best even nagaan of de deontologische code voor magistraten die pas werd opgemaakt dit toelaat...

En dus hoog tijd dat het Hof van Cassatie een en ander grondig onderzoekt. Vandaag raakte bekend dat substituut Van Calster een klacht heeft neergelegd tegen zijn overste. Het Hof van cassatie is nu aan zet. Hopelijk kunnen ze dit onderzoek in alle objectiviteit en zonder externe druk voeren. Zodat we eindelijk de waarheid kennen. Wat die ook is.

Schaf de huidige afkoopwet af.

De wet op de verruimde minnelijke schikking heeft al veel inkt laten vloeien. Magistraten, rechters en middenveldorganisaties hebben zich allemaal publiekelijk tegen de verruimde wet op de minnelijke schikking gekant. Groen en Ecolo dienen bij het begin van het parlementair jaar een eigen wetsvoorstel in die een einde maakt aan de 'afkoopwet' en vervangt door een rechtvaardig en transparant systeem op de minnelijke schikking.

In de zogenaamde 'afkoopwet' van liberalen, socialisten en christendemocraten werden minnelijke schikkingen in de praktijk mogelijk bij misdaden en wanbedrijven waarop tot 20 jaar gevangenisstraf staat. Dit werd ook uitdrukkelijk bepaald in de gezamenlijk rondzendbrief van de minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open VLD) en van het College van Procureurs-Generaal. Minnelijke schikkingen werden mogelijk voor vormen van corruptie, cybercriminaliteit, fraude en bedrog en zelfs voor gevallen van mishandeling en geweld tegen personen, bendevorming, diefstal. Dit allemaal zonder dat de rechter ten gronde zich hierover inhoudelijk kon uitspreken.

De huidige wet organiseert klassenjustitie in zijn zuiverste soort. Bij dezelfde misdaden krijgt wie rijk is lekkers, en wie arm is, riskeert een strafblad. Daar maken we een eind aan door de reikwijdte van de wet sterk te beperken, hogere boetes te voorzien en de rechter beslissingsmacht te geven in plaats van het openbaar ministerie.

In de huidige regelgeving worden geen pottenkijkers geduld. Er is geen inhoudelijke controle mogelijk op de afgesloten deals en ze komen zelfs niet op het strafblad. Groen en Ecolo vragen absolute transparantie door controle te voorzien door een onafhankelijke instelling en de opname op het strafblad. De bevolking heeft recht op eerlijke en transparante informatie. Met ons wetsvoorstel voeren we de aanbeveling van de onderzoekscommissie fiscale fraude uit. Een greep uit onze voorstellen.

1. Reikwijdte wet wordt beperkt

In het groene wetsvoorstel is er niet langer een vrijgeleide voor wie veel geld heeft. In het voorstel van Groen en Ecolo mag de dader in het verleden niet zijn veroordeeld tot een gevangenisstraf van 1 jaar of meer. De dader mag evenmin al eerder een minnelijke schikking hebben gekregen. Op die manier worden recidivisten van ernstige misdrijven uitgesloten. Wie bijvoorbeeld in het verleden al eens werd veroordeeld wegens fiscale fraude met een straf van 1 jaar of meer, zal in ons voorstel geen gebruik kunnen maken van de minnelijke schikking.

In de huidige regelgeving is er een permanente regularisatie als gevolg van de minnelijke schikking. In 2005 heeft de regering een regeling voor fiscale amnestie ingevoerd. Door die regeling kunnen fraudeurs hun situatie spontaan regulariseren, tegen bijzonder gunstige tarieven. Met de verruimde minnelijke schikking hebben de fraudeurs er geen enkel belang meer bij om hun situatie te regulariseren. Als zij worden ontmaskerd, volstaat het dat ze een som geld betalen om problemen met het gerecht te voorkomen.

2. Hogere boetes: gedaan met de solden, boetes kunnen niet zakken tot onder de administratieve minima

Het bedrag van de minnelijke schikkingen voor fiscale fraudedossiers is momenteel niet in de wet omschreven. In de omzendbrief van minister Turtelboom en het College van Procureurs-Generaal sprak men van een indicatief bedrag van ten minste 10% van de ontdoken belastingen voor natuurlijke personen en 15% voor rechtspersonen. Maar een symbolische euro blijft tot de mogelijkheden behoren!

Deze boetes zijn belachelijk, ontoereikend en eigenlijk ook onwettig want ze liggen onder de minimale belastingverhoging die de administratie aanrekent wanneer het dossier administratief afgehandeld wordt. Dit wil dus zeggen dat een fraudeur er goedkoper van af komt met een minnelijke schikking met het parket (als het dossier al een strafrechtelijk gevolg heeft gekregen), dan met een administratieve afhandeling door de fiscale administratie. Groen en Ecolo stellen voor om boetes naar minstens 50% te verhogen en tot 200% bij de zwaarste zaken. Zowat alle belastingswetten (BTW, inkomstenbelastingen, successierechten) voorzien bij fraude een belastingsverhoging van ten minste 50%. Met dit voorstel brengen de groenen de wet in de lijn met bestaande regelgeving. Geen uitzonderingen meer voor miljardenfraudeurs.

Voor sociale fraude voorziet de wet momenteel dat de geldboetes niet lager mogen zijn dan 40% van de minimale administratieve geldboetes die zijn voorzien in het Sociaal Strafwetboek. Opnieuw worden de tarieven bij justitie lager dan in het geval van een administratieve afhandeling. Groen en Ecolo stellen daarom voor om de minimale geldboete bij een minnelijke schikking te bepalen op het minimum van de administratieve geldboete zoals voorzien in het Sociaal Strafwetboek.

Voor Groen en Ecolo is het ook onaanvaardbaar dat minnelijke schikkingen worden afgesloten en dat hiervan geen enkel spoor meer terug te vinden is in het strafregister. Daarom stellen we voor om de minnelijke schikkingen ook expliciet op te nemen op het strafblad zodat administratie, parket en rechtbank steeds op de hoogte zijn van de antecedenten.

3. Rechter beslist in plaats van de procureur

In de huidige wet kan het Openbaar Ministerie (OM) op elk moment tijdens de rechtsgang een minnelijke schikking voorstellen, zelfs nadat de zaak al werd gedagvaard voor de strafrechter en zelfs nadat er al een veroordeling in eerste aanleg is opgelopen en er hoger beroep werd aangetekend. De vermogende beklaagde kan zijn zaak rekken tot net voor het punt waarop elementen in het onderzoek hem in nog ernstiger moeilijkheden brengen. Dan kan hij intekenen op een deal met het OM.

En hij kan ook gokken. Valt een behandeling in eerste aanleg slecht uit met een zwaardere veroordeling dan verwacht, dan kan hij beroep aantekenen en tijdens de beroepsprocedure alsnog een deal sluiten met het parket. Deze mogelijkheid is voor Groen en Ecolo onaanvaardbaar en wordt in ons wetsvoorstel onmogelijk gemaakt.

In het wetsvoorstel kan het OM niet langer gerechtelijke fraudeonderzoeken zomaar afbreken en de onderzoeksrechter volledig buiten spel zetten. Er moet in het voorstel van groen en Ecolo steeds een uitdrukkelijk akkoord zijn van de onderzoeksrechter. De mogelijkheid vervalt om een minnelijke schikking voor te stellen eenmaal het strafdossier voor het vonnisgerecht is gebracht.

Wij brengen het toezicht op de minnelijke schikkingen terug bij de feitenrechter. Nu kan de feitenrechter enkel nagaan of aan de formele toepassingsvoorwaarden is voldaan. In dit wetsvoorstel krijgt de rechter ten gronde de mogelijkheid om de minnelijke schikking te toetsen aan de opportuniteit en de proportionaliteit. De rechter kan zich dus verzetten tegen een minnelijke schikking.

4. Transparantie: controle door onafhankelijke instelling

Aanbeveling nummer 36 van de onderzoekscommissie naar fiscale fraude luidde: "We moeten ervoor zorgen dat alle Belgen gelijk zijn voor de fiscale wet. Het zou passend zijn dat een onafhankelijke overheidsinstelling bv. het Rekenhof een controle ex-post zou uitoefenen op de aangegane dadingen."

De onafhankelijke controle door het Rekenhof die de parlementaire onderzoekscommissie voorstelde, werd door de regering afgezwakt tot een formele toetsing door de feitenrechter. De bevoegde rechter moet enkel nagaan of voldaan is aan de formele toepassingsvoorwaarden: de wenselijkheid noch de evenredigheid staan ter discussie (zie hierboven). Van een onafhankelijke controle door het Rekenhof is in de huidige wet geen sprake.

Het groene voorstel heeft volledige transparantie als doel. De onderhandelde minnelijke schikkingen moeten door de administratie in een register worden ingeschreven. Dat wordt bezorgd aan het Rekenhof die jaarlijks verslag uitbrengt aan de Kamer.

Met deze 4 fundamentele aanpassingen stellen de Groenen voor om een sociaal onrechtvaardige klassenjustitie te hervormen tot een transparant en rechtvaardig juridisch instrument. Groen en Ecolo hopen op de steun van alle democratische fracties voor de dringende rechtzetting van de huidige schandalige situatie.

Reacties

Please check your e-mail for a link to activate your account.